Davvisámegiella
Dihtetgo, ahte suomagiela mursu-sátni lea davvisámegillii ”morša” ja sámegielaid árbin leat Suomas sihke sánit ”mursu” ja ”norsu (elefánta)”? Davvisámegiella hállojuvvo Suomas, Norggas ja Ruoŧas. Davvisámegiela siseatnama suopmanjoavku juohkása nuorta- ja oarjesuopmaniidda. Nuortasuopmana hállanguovllut leat omd. Kárášjohka, Ohcejohka, Gáregasnjárga ja oarjesuopmana fas omd. Guovdageaidnu, Heahttá ja Vuohčču. Davvisámegielas lea iežas čállingiella ja riektačállinnjuolggadusat, muhto das ii leat normerejuvvon jietnadeapmi, nappo buohkat hállet/hupmet giela iežaset suopmana mielde. Davvisámegielas leat anus ee. bustávat č, đ, ŧ, š, ŋ, ž, á. Ovdamearkka dihtii bustáva đ jietnaduvvo dego álgu eaŋgalašgiela sánis this ja š dego eaŋgalasgiela sh. Bures boahtin stuđeret davvisámegiela!
Sámi oahpahusguovddáža davvisámegiela oahpuin beasat suderet giela ovtta lohkanjagi veardde. Oahpuid viidodat lea 60 oahppočuoggá. Oahput leat lagašoahpahussan Anáris sámekulturguovddáš Sajosis.
Skuvlejupmis leat eanaš davvisámegiela oahput, muhto daid lassin leat sámekultuvrra ja válljaoahput. Lassin leat giellahárjehallamat, maid bokte lea vejolašvuohta oahpásmuvvat Sápmái ja sámegielat bargoeallimii. Skuvlejumi dárkilut sisdoallu ja kursagovvádusat gávdnojit oahppoplánas.
Sáhtát oahpásmuvvat iešguđetlágan frásaide ja giellačájánasaide Sano se saameksi -siiiddus. Davvisámegiela jietnačájánasain hállet nuortasuopmana.
Ohcan
Ohcan njuolga oahppolágádussii skuvlenkaleandara bokte. Ohcanáigi 16.2.-30.4.2027. Ohcamii gullá vejolaš jearahallan.
Skuvlejupmi lea oaivvilduvvon buohkaide geat leat beroštuvvan davvisámegielas
Skuvlejumis vuolgit johtui davvisámegiela álgooahpuin, nuba it dárbbaš máhttit davvisámegiela ovddežis. Oahpahusgiellan lea álggus suomagiella ja oahpuid ovdánettiin eanet ja eanet davvisámegiella. Skuvlejumi oahppoprográmma lea plánejuvvon nu, ahte dat heive daidda, geat váldet iežaset soga giela ruovttoluotta, geat dárbbašit bargoeallimis sámegiela ja kultuvrra máhttima ja dáidda geat plánejit joatkkaoahpuid. Skuvlejupmái sáhttá dohkkehuvvot maiddái oahppogeatnegas sápmelaš ohcci, oahppogeatnegasvuođaláhka 4 §.
Oulu universitehta Giellagas-instituhta ja Sámi oahpahusguovddáža ovttasbargu
Sámi oahpahusguovddáža davvisámegiela oahpuin sáhttá ohcat dohkkeheami Oulu universitehta Giellagas-instituhta sámegiella vieris giellan vuođđooahpuide.
Oahpuid dohkkehanvejolašvuohta lea ovdamearka Oulu universitehta Giellagas-instituhta ja Sámi oahpahusguovddáža ovttasbarggus. Ovttasbarggu bokte sámeguovllus lea vejolaš studeret lagašoahpahusas davvisámegiela universitehtaoahpuid.
Davvisámegiela oahpuid sáhttá maiddái joatkit Guovdageainnus Sámi allaskuvllas.
Áigeguovdilis giellaskuvlejumit gávdnojit skuvlenkaleandaris
Davvisámegiela gáiddusoahput
Jos lagašoahpahus Anáris ii leat dutnje vejolaš, oahpásmuva Sámi oahpahusguovddáža davvisámegiela vuođđo- ja gaskadási skuvlejumiide ja eará oanehisskuvlejumiide, mat leat gáiddusin.
SkuvlenkaleandarLassedieđut
Oahpásmuva maiddái dáidda
-
NuortalašgiellaNuortalašgiela árbevirolaš geavahanguovlu ollá Norgga Njávdámis (Njauddâm/Neiden) Ruošša Beahcámii ja Doallána (Tuuloma) Lappii. Guovlu lea dán áigge golmma stáhta rájáid dihtii bieđggus. Nuortalašgiella lea seilon buoremusat Suoma bealde, gos nuortalaččaid ásahusa guovddážat ledje Čeavetjávrri (Čeʹvetjäuʹrr), Njellima (Njeäʹllem) ja Keväjärvi (Keväjäuʹrr) gilit. Nuortalašgiella gullá nuorti sámegielaide ja lea earenoamáš mearkkašahtti oassi nuortalaččaid kultur- ja identitehtaárbbis. Nuortalašgiela hállet birrasii 300-400 olbmo. Dan čállingiella álge ovddidit easkka 1970-logus ja dan vuođđun váldui Suonjila suopman. Nuortalašgiella lea okta Anára njealji virggálaš gielas ja dan ealáskahttet dán áigge máŋggaid vugiiguin.
-
AnárašgiellaAnárašgiella ja -kultuvra leat dehálaš oassi sámekultuvrra máŋggahámatvuođas Suomas. Anárašgiella gullá urálalaš gielaid sámejovkui. Giellaoahpu dáfus dat lea mohkkái. Ja das lea rikkis sojahanvuogádat ja máŋggat sadjehámit. Anárašgiella lea árbevirolaččat hállojuvvon Anárjávrri birrasis. Anárašgiela hállet sullii 300–400 dan mielde, mo giela máhttin meroštallojuvvo. Hálliid mearri lea dássidit lassáneamen gillilis giellaealáskahttinbarggu ánssus.
-
DavvisámegiellaDihtetgo, ahte suomagiela mursu-sátni lea davvisámegillii ”morša” ja sámegielaid árbin leat Suomas sihke sánit ”mursu” ja ”norsu (elefánta)”? Davvisámegiella hállojuvvo Suomas, Norggas ja Ruoŧas. Davvisámegiela siseatnama suopmanjoavku juohkása nuorta- ja oarjesuopmaniidda. Nuortasuopmana hállanguovllut leat omd. Kárášjohka, Ohcejohka, Gáregasnjárga ja oarjesuopmana fas omd. Guovdageaidnu, Heahttá ja Vuohčču. Davvisámegielas lea iežas čállingiella ja riektačállinnjuolggadusat, muhto das ii leat normerejuvvon jietnadeapmi, nappo buohkat hállet/hupmet giela iežaset suopmana mielde. Davvisámegielas leat anus ee. bustávat č, đ, ŧ, š, ŋ, ž, á. Ovdamearkka dihtii bustáva đ jietnaduvvo dego álgu eaŋgalašgiela sánis this ja š dego eaŋgalasgiela sh. Bures boahtin stuđeret davvisámegiela!